o   Techniki pomiarowe wykorzystywane w badaniach termowizyjnych  instalacji elektrycznych

 

§  Prawidłowa regulacja sprzętu

 

                Przed każdym badaniem, podstawową rzeczą jest regulacja sprzętu. Dzięki niej możemy uzyskać dokładne zdjęcia interesującego Nas obiektu. To samo zdjęcie ale z inną regulacją może nam mówić o innym elemencie instalacji elektrycznej.

§  Pomiar temperatury

 

Część obecnie dostępnych kamer ma możliwość wykrywania miejsc

najwyższej temperaturze, lecz jest to możliwe tamże poprzez profesjonalną aplikację sprzętową. Wykazuje to poniższy rysunek:

 

 

 

                Największa temperatura na w/w obrazku wynosi 92,8C. Miernik punktowy pokazuje dokładnie położenie gorącego punktu. Obraz można łatwo zapisać w pamięci kamery.

                Prawidłowy pomiarem temperatury nie jest w pełni zależny od oprogramowania pomiarowego, bądź kamery termowizyjnej. Może się zdarzyć, że faktyczne miejsce uszkodzenia jest ukryte przez innych obiekt znajdujący się na drodze badania. Ilustruje to poniższy rysunek:

 

 

                Najlepiej wtedy jest wypróbować różne kąty i upewnić się, czy gorący obszar jest widoczny w pełnym rozmiarze, tzn. najgorętszy punkt nie jest niczym zasłonięty. Na zdjęciu widać gorący punkt w środku bezpiecznika. Rzeczywisty najgorętszy punkt może być jednak ukryty wewnątrz skrzynki.

 

                Inną przyczyną, które może spowodować np. zaniżenie temperatury może być nie prawidłowa ostrość zdjęcia. Istotne jest, aby obraz badanej instalacji był ostry.

§  Pomiar porównawczy

 

Podczas badania termowizyjnego instalacji elektrycznych wykorzystywane jest porównywanie różnych obiektów ze sobą, w celu wykrycia anomalii. Oznacza to po prostu, że kilka tych samych bezpieczników, czy faz jest porównywanych ze sobą. Meta ta wymaga systematycznego, równoległego skanowania kilku obiektów w celu ustalenia, czy temperatura odbiega od biega od normy.

 

§  Normalna temperatura robocza

 

Przy pomiarze termowizyjnych otrzymywana jest bezwzględna temperatura obiekty. Żeby prawidłowo ocenić czy dany podzespół jest przegrzany potrzebna jest znajomość  jego  normalnej temperatury tzn. jego temperatury roboczej przy danym obciążeniu i temperaturze otoczenia.

Pomiar bezpośredni daje temperaturę bezwzględną , którą należy brać pod uwagę ponieważ większość podzespołów posiada górne ograniczenie temperatury. Niezbędne jest obliczenie oczekiwanej temperatury roboczej przy danym obciążeniu i temperaturze otoczenia.  Warto zapamiętać:

- Temperatura robocza jest to temperatura bezwzględna podzespołu, która zależy od obciążenia prądowego i temperatury otoczenia. Jest zawsze wyższa od temperatury otoczenia.

- Nadwyżka temperatury czyli przegranie  nazywamy różnicą temperatur pomiędzy sprawnym a uszkodzonym podzespołem.

Nadwyżka temperatur stanowi różnicę pomiędzy temperaturą roboczą podzespołu, a temperaturą podzespołu sąsiedniego. Trzeba porównywać ze sobą te same punkty poszczególnych faz.

Temperaturą robocza podzespołów pracujących na wolnym powietrzu jako podstacje lub na liniach energetycznych przewyższają temperaturę powietrza tylko o 1 C  lub 2 C.

§  Klasyfikacja uszkodzeń

 

Przy wykryciu wadliwego połączenia należy wziąć pod uwagę następujące kryteria:

- Obciążenie podczas pomiaru

- Charakter Obciążenia (stałe bądź zmienne)

- Umiejscowienie uszkodzonego elementu w instalacji elektrycznej

- Obciążenie, które może wystąpić w przyszłości

- Czy nadwyżka temperatury jest mierzona bezpośrednio w miejscu uszkodzenia, czy też pośrednio, jako ciepło przewodzone spowodowane usterką wewnątrz urządzenia?

Nadwyżki temperatury mierzone bezpośrednio na uszkodzonym elemencie można podzielić na trzy kategorie odpowiadające maksymalnemu obciążeniu.

 

I

<5 C

Początek przegrzania. Wymaga ścisłego monitorowania

II

5-30 C

Przegrzanie. Wymaga jak najszybszej naprawy (przed podjęciem decyzji należy wziąć pod uwagę obciążenie)

III

>30 C

Poważne przegrzanie. Wymaga natychmiastowej naprawy (przed podjęciem decyzji należy wziąć pod uwagę przeciążenie

§  Raportowanie

 

Badania termowizyjne dokumentowane są w większości przypadków poprzez specjalne oprogramowanie do raportowania. Są przeważnie przystosowane do danego typu kamery, a różnią się między sobą zwykle producentem. Przyśpieszają one tworzenie raportów.

Program wykorzystywany przez Nas to FLIR Reporter, jest on przystosowany do kamer firmy FLIR Systems.

 

Raport podzielony jest na dwie części:

- Zawierająca podstawowe informacje dotyczące badania

               - Klient

               - Miejsce badania

               - Data badania i sporządzenia raportu

               - Nazwisko osoby wykonującej raport

               - Podpis osoby wykonującej raport

               - Streszczenie badania

- Zawierająca obrazy termowizyjne, umożliwiające udokumentowanie i analizę właściwości lub anomalii termicznych.

 

Przykładowy raport.

 

 

o   Rodzaje punktów gorących występujących w instalacjach elektrycznych

 

§  13.5.1 Odbicia

 

Kamera termowizyjna rejestruje promieniowanie docierające do obiektywu z badanego obiektu lecz także z innych źródeł, które odbijają się od niego. W większości przypadków podzespoły elektryczne odbijają promieniowanie podczerwone jak lustra. Odsłonięte części metalowe są szczególne połyskliwe, natomiast pomalowane, z izolacją z tworzywa sztucznego lub kauczuku nie są.

 

§  Nagrzewanie przez promieniowanie słoneczne

 

Powierzchnia podzespołu o wysokiej emisyjności może w upalne dni zostać rozgrzana do wysokiej temperatury przez promienie słoneczne. W przypadku wysokiego natężenia prądu i bliskości innych materiałów może prowadzić do pożarów. Ten rodzaj nagrzewania występuje w materiałach magnetycznych znajdujących się wokół drogi prądów, takich jak metalowe podstawy izolatorów przepustowych.

               

§  Nagrzewanie indukcyjne

 

Prądy wirowe mogą powodowania powstawanie punktów gorących na drodze prądu. Występuje to w materiałach magnetycznych. W przypadku wysokiego natężenia prądu może to prowadzić do pożarów.

Na obciążniku stabilizacyjnym, przez który przepływa prąd o wysokim natężeniu, metalowe obciążniki, wykonane z lekko magnetycznego materiału, są narażone na działanie zmiennych pól magnetycznych, powodujących ich nagrzewanie.

 

§  Różnice obciążenia

 

Szukając przegrzanych miejsc można porównać bezpośrednio ze sobą trzy fazy (kable, wyłączniki, izolatory). Równomierne obciążenie we wszystkich fazach powinno skutkować jednorodnym obrazem temperatury dla trzech faz. Usterkę można podejrzewać, gdy temperatur jednej fazy różni się od pozostałych. Sprawdzamy za pomocą amperomierzy (do 600 A).

 

§  Odmienne warunki chłodzenia

 

W przypadku wiązki kabli może wystąpić sytuacja, że w wyniku słabego chłodzenia kabli znajdujących się w środku wiązki ich temperatura może znacznie wzrosnąć.

 

§  Różnice rezystancji

 

Przegrzanie może wynikać z różnych przyczyn takich jak np:

 Słaby docisk styków który może wystąpić przy  montażu złącza lub wyniku zużycia materiału (np. zmniejszenie napięcia sprężyny). Przy wzroście obciążenia i temperatury granica plastyczności materiału zostaje przekroczona i docisk słabnie.

 

 

§  Przegrzanie jednej części spowodowane uszkodzeniem innej

 

W niektórych sytuacjach element może wskazywać przegrzanie, chociaż jest sprawny. Powodem tego jest, że oba elementy przewodzące podlegają wspólnemu obciążeniu. Jeden z nich posiada zwiększoną rezystancję, a drugi jest sprawny. Wskutek tego wadliwy element przenosi mniejsze obciążenie, natomiast sprawny musi przejąć większe, które może powodować wzrost temperatury.